Šta je tursko ostalo u srpskom?

Šta je tursko ostalo u srpskom?

Pod najezdom turskih serija možete primetiti koliko su snažan kulturni uticaj ostavili na nas. Nedavno se pojavila televizijska reklama u kojoj akteri govore turske reči koje i mi koristimo.  Koliko smo mi svesni značenja reči koje svakodnevno koristimo?

Današnja upotreba anglosaksonske reči “kul” u značenju “opušteno i polako”, za Turke je bilo “javaš”, kao savet da se bude umeren. Međutim, i dalje koristimo reč “javašluk” što je prvobitno značilo smirivati nekog nervoznog. “Ujdurma” znači izmišljotina. Mnoge turske reči, Turci više ne koriste, ali ih mi uredno koristimo. “Peškir” je reč koju ako kažete u Turskoj verovatno nećete naići na razumevanje, jer oni umesto te reči upotrebljavaju “havlu”. Dok reč avlija, kod njih, se zadržala samo u značenju dvorišta ispred džamije.

“Jatak” je kod nas saveznik hajduka. Jatak u turkom jeziku znači “krevet”. Pomeranje značenja je u tumačenju “neko ko obezbeđuje krevet, prenoćište”.

kalemegdan

Nije ispravno reći “Kalemegdanska tvrđava”, već Beogradska tvrđava na polju koje se zove Kalemegdan. Kalemegdan znači “bojno polje”. “Kale” znači tvrđava, ali je zatim postala odrednica za prostor ispred tvrđave, “mejdan” je polje, livada, trg. Kada pozivate nekoga na megdan – pozivate ga na dvoboj, obračun.

Dorćol je ime dobio od reči “dort” kao četiri i “jol” je put. Dorćol je raskrsnica gde se razdvajaju ili spajaju četiri puta.

Beogradski vetar – košava naziv je dobio 1521. godine, kada je Sulejman osvojio “beli grad”. Bitka se odigrala po vrelom avgustovskom danu. Nakon boja, Sulejman je seo na “fićir bajir” i rekao “hoš hava”. Fićir bajir je breg na kraju šetališta (današnji spomenik “Pobednik”) u značenju “breg za razmišljanje”. “Hoš hava” je “prijatno vreme” tj. vetar koji ih je rashladio.  “Kijamet” znači smak sveta ili sudnji dan. kafa

Karaburma znači “crni prsten”, mada se burma smatra i zavrtnjem. Postoji tumačenje da ime Karaburma potiče od “burun” – “nos ili rt”, moglo bi se tumačiti kao “crni rt” pored Dunava.

Terazije su trg u Beogradu, ali u turskom jeziku označavaju vagu.

TerazijeBeograd1932

Palanka je nekada bilo drveno utvrđenje na putevima kojima se prilazi gradu. Od njih su nastajala naselja.

Dernek je značilo društvo, u današnjem smislu je druženje, žurka, nakon čega sledi i mamurluk i turskom ono što sleduje nakon dobre pijanke.

Omiljena srpska institucija – kafana nastala je od reči “kahva” i “hana”. “Kahva” je crni napitak, kafa. Druga reč je dom, kuća.

Abardareva je nastala od reči “aber” ili vest, kod nas je reč dobila konotaciju abar. RTS se nalazi u Abardarevoj ulici, tako da su zaposleni na Radio- televiziji Srbije glasonoše. “Abardarev top” je top kojim je Karađorđev topdžija označio početak Prvog srpskog ustanka.

aberdareva_01

Izvor: Beogradske price, kako smo nasledili turske reci?

Foto: www.ulicamalutam.com, pinterest.com 

www.stormfront.org, facebook.com/ Stari Beograd, Beograd kog više nema

1 Comment

  • Reply April 3, 2020

    Angie

    Hvala vam na divnom tekstu.
    Imam neke dodatke.
    Riječ Yatak se u turskom jeziku koristi u više značenja kao krevet, rječno korito, tajno mjesto gdje se skriva krivac…
    https://www.kelimecim.com/anlam-bul/yatak-kelimesinin-anlami

    Palanka je vojni termin za malu tvrđavicu napravljenu od drvenih stubova i blata, oko koje je iskopan rov i koja se nalazila nedaleko od prave tvrđave.
    http://savasvetarih.blogspot.com/2016/09/askeri-terimler-palanga-veya-palanka.html?m=1

    Dernek znači Udruženje, nevladina organizacija. Jedino kad se riječ koristi uz riječ svadba onda može značiti neko veselje: Duğun-dernek: Evlenme dolayısıyla yapılan kutlama töreni ve eğlence.

    Abardareva – Haber: vijest,
    Haberdar- onaj koji ima vijest.
    Haberdar etmek- obavijestiti,
    Haberdar olmak – već obavješten

Ostavite komentar